दिनेश मयेकर (सावंतवाडी वार्ताहर) - सावंतवाडी शहराच्या इतिहासाची आणि जुन्या आठवणींची साक्ष देणारे नगरपालिकेचे ऐतिहासिक घड्याळ आज बंद अवस्थेत उभे आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागात उभ्या असलेल्या या वास्तूकडे पाहिले की सावंतवाडीच्या वैभवशाली इतिहासाची आठवण होते, मात्र घड्याळाचे काटे थांबलेले पाहून शहराचा वारसा जपण्याबाबत प्रशासनाची उदासीनता उघड होत असल्याची भावना नागरिकांतून व्यक्त होत आहे. एकेकाळी या घड्याळाकडे पाहून नागरिक वेळ जाणून घेत होते. शहरातील अनेक पिढ्यांच्या आठवणी या घड्याळाशी जोडलेल्या आहेत. सावंतवाडीच्या सार्वजनिक जीवनाचा एक भाग बनलेली ही वास्तू आज मात्र दुरुस्ती आणि देखभालीच्या प्रतीक्षेत असल्याचे चित्र दिसत आहे.
           शहराचा ऐतिहासिक वारसा जतन करण्याच्या घोषणा केल्या जातात. पर्यटनाच्या माध्यमातून सावंतवाडीची वेगळी ओळख निर्माण करण्याचे प्रयत्न केले जातात. शहराच्या सौंदर्यीकरणासाठी विविध योजना राबविल्या जातात. मग शहराच्या इतिहासाची जिवंत खूण असलेल्या या घड्याळाची साधी दुरुस्ती का होऊ नये ? असा थेट सवाल नागरिक उपस्थित करत आहेत. घड्याळ बंद पडण्यामागे तांत्रिक बिघाड, यंत्रणेची झीज किंवा नियमित देखभालीचा अभाव यापैकी नेमके कारण काय आहे, याबाबत पालिका प्रशासनाने स्पष्ट माहिती देण्याची गरज आहे. कारण एखादी ऐतिहासिक वास्तू उभी करणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच तिची नियमित देखभाल आणि संवर्धन करणेही प्रशासनाचे कर्तव्य आहे.
          घड्याळाचे काटे थांबणे ही केवळ वेळ दाखवणाऱ्या यंत्रणेची समस्या नाही. हा प्रश्न आहे शहराच्या ऐतिहासिक वारसाच्या संवर्धनाचा. नागरिकांच्या मते, या घड्याळाची तातडीने तांत्रिक पाहणी करून बिघाडाचे कारण शोधले पाहिजे. आवश्यक भाग उपलब्ध करून देत घड्याळ पूर्ववत सुरू केले पाहिजे. त्याचबरोबर संपूर्ण वास्तूची पाहणी करून तिची डागडुजी, रंगरंगोटी आणि संरचनात्मक देखभाल करण्याची आवश्यकता आहे. फोटोतील वास्तूवर ठिकठिकाणी भेगा, झीज आणि रंग खराब झाल्याचे चित्र दिसून येते. त्यामुळे केवळ घड्याळ सुरू करून प्रश्न संपणार नाही, या ऐतिहासिक वास्तूच्या संवर्धनासाठी कायमस्वरूपी देखभाल व्यवस्था उभी करण्याची गरज आहे.
          सावंतवाडीला समृद्ध सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसा लाभला आहे. अशा शहरात ऐतिहासिक वास्तू या केवळ जुन्या इमारती नसतात, त्या शहराच्या स्मृती, संस्कृती आणि ओळखीचा भाग असतात. त्यामुळे नगरपालिकेने या घड्याळाकडे केवळ ‘एक जुनी यंत्रणा’ म्हणून न पाहता शहराच्या ऐतिहासिक ठेव्याच्या दृष्टीने पाहावे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. घड्याळाचे काटे पुन्हा फिरले पाहिजेत, पण त्याआधी प्रशासनाच्या कारभाराचे काटेही विकास आणि संवर्धनाकडे फिरले पाहिजेत ! नागरिकांनी वारंवार मागणी करूनही जर ऐतिहासिक घड्याळ बंदच राहणार असेल, तर सावंतवाडीच्या ऐतिहासिक वारशाच्या संवर्धनाबाबत पालिका प्रशासनाची नेमकी भूमिका काय ? याचे उत्तर प्रशासनाने द्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
         सावंतवाडीकरांचा सवाल साधा आहे, “ज्या घड्याळाने वर्षानुवर्षे शहराला वेळ दाखवली, त्याच घड्याळाची दुरुस्ती करण्यासाठी प्रशासनाला किती वेळ लागणार ?” ऐतिहासिक घड्याळाचे काटे थांबले आहेत, आता तरी प्रशासनाने जागे होऊन इतिहासाला पुन्हा चालना द्यावी !